Gordion Düğümü - Kameri Şeyler

13.07.2018

Gordion Düğümü

İskender ve Helenistik Kültür yazımda değindiğim Gordion Düğümüne ayrı bir sayfa açmanın gerektiğini düşündüm. Ankaralı olduğumdan mı yoksa konuyu eğlenceli bulduğumdan mı bilmem benim de ilgimi çok çeken bir hikayesi var.

Hepimizin eşek kulaklarından tanıdığı Midas'ın babası, Friglerin ilk kralı Gordios efsaneye göre bir kehanet sonucu kral olmuştur. Kargaşanın hüküm sürdüğü bir dönemde Frig kahinleri ''kente öküz arabasıyla giren ilk kişinin ülkeye barış ve huzur getireceğini'' söylerler. Bunun üzerine tüm halk bu gelecek kişiyi beklemeye başlar. Tarımın her şeyden önemli olduğu, saban kırmanın ve öküz öldürmenin cezasının ölüm olduğu Frig ülkesinde kente öküz arabasıyla gelen ilk kişi tahıllarını satmaya gelen fakir çiftçi Gordios'tur. Onun ülkeye barış ve huzur getireceğine inananlar Gordios'u kral ilan ederler. Kalıntıları günümüze kadar gelen Frig başkenti Gordion'un da kurucusu olan Kral Gordios gerçekten de ülkeye barış, huzur ve adalet getirir. 

Fakir bir çiftçiyken birden kral olan Gordios tanrılara şükranlarını sunmak adına kendisine krallık statüsünü getiren öküz arabasını adak adamaya karar verir. Arabayı Frig tanrısı Sabazios'un tapınağının önüne ağaç dallarından yaptığı sımsıkı bir düğümle bağlayan Gordios bu düğümü çözmenin neredeyse imkansız olduğunu söyler.

O günden sonra halk arasında bir efsane kol gösterir. Efsaneye göre Kral Gordios'un attığı bu düğümü her kim çözerse tüm Asya'nın fatihi olacaktır.

Yüzyıllar boyunca uğraşan hiç kimse de bu düğümü çözemez. Ta ki MÖ 334 yılında İskender buraya gelene kadar. Önce düğümü eliyle çözmeyi deneyen İskender birkaç denemeyle daha düğümü çözemeyince sinirlenir ve düğümü kılıcıyla keser. Kısa sürede gerçekten de Hindistan'a kadar tüm Asyayı fethetse de bu aceleci davranışı yüzünden lanetlenir. Bu da genç yaşında ölmesine neden olur.

Evet, yıllarca efsanelerde ve atasözlerinde de adı geçen Gordion Düğümü'nün hikayesi..

Düğümü yüzyıllar boyunca nasıl hiç kimse çözememiş ona çok şaşırdım. Ama mesela kahinlere inanıp fakir bir çiftçiyi kral yapan halka şaşırmadım. Çünkü yazıda da belirttiğim gibi saban kırmanın ve öküz öldürmenin cezasının ölüm olduğu bir ülkede kente öküz arabasıyla giren ilk kişiyi kral yapmalarına şaşmamak gerek. 


Yüzyıllarca çözülemeyen Gordion Düğümünün bir modeli
İskenderin hayatını, ordusunu Hindistandan ileriye götürmeye neden ikna edemediğini, ölümünden sonra devletine ne olduğunu okumak için İskender ve Helenistik Kültür yazıma bakın ^-^

Sevgiyle!

4 yorum: