Kırşehir'in İlçe Yapılması :<br /> Kırşehir ( Demokrasi ) Faciası - Kameri Şeyler

31.07.2018

Kırşehir'in İlçe Yapılması :
Kırşehir ( Demokrasi ) Faciası

Anne tarafından Kırşehirli biri olarak, iki gün önce Recep Bey'in blogunu okurken aklıma bu yazıyı yazmak geldi. Uzun zaman evvelden bildiğim ve bunun üzerinden sık sık anneme takıldığım bir konuyu bugün sizler için dillendireceğim. 

Muhalefet partisine oy verdiği için ilçe yapılan bir şehrin öyküsünü okumaya hazır mısınız?

*Yazıdaki linklere sağ tık yapmanıza gerek yok, yeni pencerede açılacaktır.

1946 yılında kurulan Demokrat Parti'de işler pek de iyi gitmiyordu.

Partinin iyi muhalefet yapamadığını düşünen Demokrat Partili bir grup milletvekili ile daha önce partiden ihraç edilenler bir araya gelerek 1948 yılında Millet Partisi adında yeni bir parti kurdu.



Demokrat Parti 1950 yılında katıldığı seçimde iktidar oldu. Millet Partisi ise çok az bir oy alarak yalnızca Kırşehir'den Osman Bölükbaşı'nı meclise sokmayı başarabildi.

Bölükbaşı memleketi Kırşehir'de oldukça ünlü ve de sevilen bir siyasetçiydi. Hazırcevaplılığı ve sıkı muhalefetiyle dillere destandı.

Mecliste olduğu süre boyunca halk arasında ''Anadolu Fırtınası'' olarak anılan Bölükbaşı, Menderes'e ve iktidara karşı inanılmaz bir muhalefet güdüyordu.
Osman Bölükbaşı
Millet Partisi, dini esasa dayanan ve gayesini saklayan bir oluşum olduğu gerekçesiyle 1954 yılında kapatılınca Bölükbaşı'nın da aralarında bulunduğu bir grup, Cumhuriyetçi Millet Partisi adında yeni bir parti kurdular. Bölükbaşı'nı genel başkan seçen parti 1954 yılındaki genel seçimlere katıldı.

Dönemin DP hükümeti, gerek meclis içinde gerek meclis dışında çok sıkı bir muhalefet yapan ve hazırcevaplılığıyla tanınan Bölükbaşı'nı mecliste görmek istemiyordu. Bölükbaşı tarafından sık sık eleştiriye maruz kalan Adnan Menderes başta olmak üzere bütün DP'liler bu gaye için çok çalıştılar lakin istedikleri sonuca varamadılar.

CMP, 40 ilde girdiği seçimde yalnızca 5 milletvekili çıkarabildi. Bölükbaşı’nın da aralarında olduğu bu 5 milletvekili oyların %42'sinin alındığı Kırşehir ilindendi.


Kaynak
Sert muhalefeti nedeniyle mecliste kesinlikle istenmeyen Bölükbaşı'nı meclise sokan Kırşehir halkından değişik bir şekilde intikam alındı. Menderes'in yasa tasarısı ile 40 yıllık Kırşehir ili ilçe haline getirildi! 

30 Haziran 1954 tarihinde kabul edilen 6429 Numaralı Kanun ile, Niğde'ye bağlı bir ilçe olan Nevşehir il yapıldı. Kırşehir Nevşehir iline bağlı bir ilçe konumuna getirildi. 

6429 NUMARALI KANUNU GÖRMEK İÇİN TIKLAYINIZ!

Bu tasarı Demokrat Partililer de dahil olmak üzere pek çok kesimin tepkisini çekti. Tasarı meclise geldiğinde komisyon başkanı olan Manisa Milletvekili Muhlis Tümay tasarının adaletli olmadığını ve vebale girmek istemediğini söyleyerek istifa etti. Onun yerine Niğde milletvekili Hasan Hayati Ülkün getirildi. 

Bölükbaşı bu olay üzerine ''Neyse, ipimizi bir Nevşehirlinin çekmesi uygundur'' sözlerini söylemiştir.

Tasarının meclisten geçmesinin ardından Bölükbaşı bu düzenlemeyi ''Kırşehir Faciası'' olarak adlandırmıştır. Menderes, Bölükbaşı'nın açıklamasına cevap olarak :

''Kırşehir Faciası diyorlar. Eğer memlekette ilçe kalmak facia ise hemen söyleyelim ki memleketimizde halen 500 ilçe vardır. Onlar da bu hale göre facia içindeler.'' demiştir.


Adnan Menderes
Kırşehir'in ilçe yapılmasıyla ilgili bir anıyı dönemin DP Kayseri Milletvekili Ahmet Servet Hacıpaşaoğlu şöyle anlatıyor :


''DP siyasi hayatının en büyük yanlışını yapıyordu. Kırşehir ilini ilçe yapacaktı. Bunu ilk duyduğumuzda inanamadık, günün şakası sanmıştık. Sonradan öğrendik ki gerçekten Kırşehir'i ilçe yapmak için gerekli çalışmalar yapılmaktadır. Şaşılacak şeydi. Devleti, vatandaşın ayağına getirmek için bazı nahiyeleri ilçe, bazı ilçeleri de il yapmak isteyen bir iktidarın, 40 yıllık Kırşehir ilini ilçe yapmak istemesi anlaşılır şey değildi. Bu kanunun gerekçesi ne olacaktı? Kırşehir'in Millet Partisi'ne oy vermesi. 
Bu, Türk Toplumunda demokrasiyi getirmek isteyenlere karşı işlenmiş bir suç olabilir miydi? 490'lık DP grubunun, 495 olması ya da olmaması neyi değiştirdi? Buna karşılık, küçük bir siyasi partinin, 5 milletvekili çıkarması Türkiye'deki demokratik mozaiki tamamlayıcı olamaz mıydı? Evet, DP iktidarı, görünürde Nevşehir'i il yapmak gerekçesiyle, aslında ise Kırşehir'i cezalandırmak için son derece ilkel bir tutum içine girmişti.''


Demokrat Parti hükümeti döneminde meydana gelen tek anti-demokratik olay bu değildi. Kırşehir'in ilçe yapılmasından evvel, benzer bir durum Malatya'nın da başına geldi.

1954 Seçimlerinde neredeyse tüm illeri kazanan DP, yalnızca 4 ilde seçimi kaybetti. Bu iller CMP'ye karşı kaybedilen Kırşehir ile CHP'ye karşı kaybedilen Kars, Sinop, Tunceli ve Malatyaydı. 

14 Haziran 1954 tarihinde kabul edilen 6418 Numaralı Kanun ile Malatya'ya bağlı olan Adıyaman ilçesi il haline getirildi.

6418 NUMARALI KANUN İÇİN TIKLAYINIZ


1957 yılında erken seçim gündeme geldiğinde DP hükümeti siyasi bir hamle yaparak 3 yıl önce ilçe statüsüne getirdiği Kırşehir'i yeniden il yaptı. 

12 Haziran 1957 tarihli, 7001 Numaralı Kanunu okumak için tıklayınız

Kırşehir yeniden il yapıldı fakat bu ülke, muhalefet partisine oy verdi diye ilçe statüsüne getirilen, sonra da oy için yeniden eski statüsüne kavuşturulan bir il görmüş oldu...
Bu olayla ilgili sizler ne düşünüyorsunuz?

8 yorum:

  1. Merhabalar.
    Demokrat partinin en büyük ayıplarından ve sizin deyiminizle "Demokrasi Faciası"ndan başka bir sıfatın yakışmadığı bu çirkin hadiseyi ben de derinden incelemiş ve blog sayfalarımın birinde paylaşmıştım. Ne kadar büyük bir demokrasi ayıbı öyle değil mi?

    Doğum tarihimin 08 Nisan 1955 olması hasebiyle ben de bu büyük demokrasi nasibinden etkilenmiş biriyim. Nedenine gelince: Kırşehir Nevşehir'e ilçe olarak bağlanınca Kaman ilçesini Ankara'ya bağladılar. Benim nüfus hüviyet cüzdanımda vilayeti:Ankara yazar. Yani doğduğum yılda benim vilayetim Ankara idi, kısaca ben de Ankaralı oluyorum. Bu bana göre o kadar da önem arz eden bir husus değil. Önemli olan şuralı buralı olmak değil, insan olmaktır zaten. Ama her nedense, bize oy vermediler diye Demokrat parti tarafından Kırşehir gibi bir vilayeti ilçe yapmak hiç de insanlığa sığan bir eylem değil. Bu yapılan yanlıştan geri dönülmesi sonucunda tekrar il yapılan Kırşehir; Hacıbektaş ve Avanos gibi ilçelerini de kaybetti. Bu olayı her hatırladığım da bir Kırşehirli olarak hep üzülürüm. Her ne kadar Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütün olsa da yapılan bir demokrasi ayıbı olarak Kırşehir'in idari açıdan bazı yerleşim birimlerinin elinden alınması hiç hoş karşılanacak bir durum değildir.

    Kaleminize ve yüreğinize sağlık ve mutluluklar dilerim. Selam ve dualarımla birlikte en Güzel'e emanet olun efendim, saygılarımla.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Aa öyle mi bakın bunu ilk defa öğreniyorum. Bizim ailede o aralıkta doğan biri olmadığı için böyle bir şey olduğunu bilmiyordum. Dayım var ama o 1960 doğumlu. Ama mesela rahmetli dedem 55 senesinde askere gitmiş, belki o da Ankara'dan gitmiş gibi gözükmüştür. Yani gerçekten garip. Oy vermediği için bir vilayeti ilçe yapmak, bölmek, sonra yeniden il yapmak... Demokrasi Faciası değil de nedir?
      Yanlışlarından dönmüşler dönmesine ama olan Kırşehir'e ve Kırşehirlilere olmuş.. Yani ne denir bilmiyorum; geçmiş olsun mu diyim başka bir şey mi.. Kusuruma bakmayın lütfen.

      Güzel yorumunuz için çok teşekkür ediyorum. Sizin de kaleminize ve yüreğinize sağlık. Sevgiler ve saygılar ^-^

      Sil
    2. Merhabalar.
      Düzeltmek babından ikinci yorumu yazarak konuya açıklık getireyim istedim. Kırşehir'in ilçe yapıldığı o aralıkta benim gibi doğanların sadece o zaman ki verilen nüfus cüzdanlarında ili Ankara yazar. Daha sonra Kırşehir vilayet olunca, tekrar nüfus cüzdanlarımızda Kırşehirli olduk tabi. Yani devamlı Ankaralı kalmadık. Şimdi ben Ankaralıyım desem yalanım olmaz! Çünkü ben doğduğum da vilayetim Ankara idi.
      Selam ve saygılarımla.

      Sil
    3. Düzeltmeleri güzel olmuş. Bilgilendirdiğiniz için çok teşekkür ederim.
      Saygılarımla,

      Sil
  2. Hepsi şaka gibi. Gel gör ki şaka değil!

    YanıtlaSil
  3. komik ama hüzünlü ayrıca. bizim ülke demek ki o zamanlar başlamış bozulmaya. ne demokrasisi yaa bizim ülkede. yazık bizim ülkeye ve insanımıza. bizim politikacılar kötüler işte, bu kadar bencil olunur yanii :) kırşeer :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ay valla ya eskiden neymişiz ki şimdi ne olalım :))

      Sil